სამედიცინო დახმარება

Фæндагон – транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæфы уавæрæн саргъ кæныны нысанæй фыццаджыдæр хъæуы:

1. 1 Æрмæст æмбарынады басгарын
2. 2 Куыд улæфæнты рауæрæх кæнын æмæ улæфты контроль, афтæ фынæйгæнæн артерийыл пульсацийы æмæ æмбарынады басгарын
3. 3 Æрмæст улæфæнты рауæрæх кæнын æмæ улæфты контроль
4. 4 Æрмæст фынæйгæнæн артерийыл пульсацийы басгарын

Кæд æмæ фæндагон–транспортон цауы фæстиуæгæн цæфæн ис цармы 2-аг гъæды сыгъддзинад фыццаг медицинон æххуысы тыххæй уымæн хъуамæ:

1. 1 Сыгъд цармы уæлцъар хъуамæ æрæхсæм уазал донæй, стæй йæ байсæрдæм йоды тæнгъæдæй, æрывæрæм ыл бактериоцидон кæнæ сыгъдæг æрытауæн, æмæ йæ стухæм бинтæй
2. 2 Тæппæлтты ма фæкъæртт кæнæм, дзаумайы баззайæггæгтæй сыгъд уæлцъарæй ма ссыгъдæг кæнæм, лыгыл æрывæрæм стерилон æрытауæн, бинтæй йæ ма стухæм, æрывæрæм ыл ихджын кæнæ уазал æрытауæн, раттæм ын рыстуромæн хос (кæд æмæ йын уыцы рыстуромæн хос аллерги нæ дæтты) æмæ йын дон раттæм нуазынæн
3. 3 Фæкъæртт кæнæм тæппæлтты, ссыгъдæг кæнæм сыгъд уæлцъар дзаумæтты баззайæггæгтæй, æрывæрæм ыл бактерицидон кæнæ сыгъдæг æрытауæн, æмæ йын дон баназын кæнæм

Кæд æмæ фæндагон – транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæфæн (гоймаг) нæ зыны йæ улæфты нысæнтæ æмæ фынæйгæнæн артерийыл пулсаци, фыццаг медицинон æххуысы нысанæн, уымæн хъуамæ уагъд æрцæуа:

1. 1 Æрмæст зæрдæйы æнæкомкоммæ массажы
2. 2 Куыд кæнгæ улæфты, афтæ зæрдæйы æнæкомкоммæ массажы
3. 3 Æрмæст кæнгæ улæфты

Кæд æмæ фæндагон – транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæф (рынчын) нæ улæфы, фæлæ фынæйгæнæн артерийыл ис пулсаци, уымæн хъуамæ уагъд æрцæуа:

1. 1 Æрмæст аразгæ улæфты
2. 2 Æрмæст зæрдæйы æнæкомкоммæ массажы
3. 3 Куыд аразгæ улæфты, афтæ зæрдæйы æнæ комкоммæ массажы

Кæд æмæ гуырысхо (дызæрдыг) кæнæм фæндагон – транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæф бæрзæйы кæнæ рагъыстæджы базианы тыххæй æмæ йын тас у, куыд æй хъуамæ акæна (аласа) иу адæймаг æнæ искæй æххуысæй?

1. 1 Бадгæ позицийы мидæг цæфæн йæ къæхты ‘хсæн æрлæууæм цæнгты (къухты) уæхсджыты бынты хъуамæ акæнæм æмæ чъылдымырдыгæй (къухтæй) фидар ныххæцæм. Схæцæм ыл къæхтырдыгæй æмæ цæфы аласæм фæстæмæ
2. 2 Бадгæ позицийы мидæг цæфæн чъылдымырдыгæй цæнгты (къухты) уæхсджыты бынты хъуамæ акæнæм, сфиксир кæнæм дæллаг (бинаг) æфсæр æмæ бæрзæй æмæ йæ афтæмæй аласæм фæстæмæ

Кæд æмæ фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæфæн гуыбыны алфæмблайы уыдзæни лыг цæф, уый хъуамæ транспортиргонд æрцæуа:

1. 1 Æрдæгбадгæйы уавæры мидæг къахыл лæугæйæ
2. 2 Бадгæ уавæры мидæг
3. 3 Чъылдымыл хуысгæ уавæры мидæг æрзоныгуыл кæнгæйæ
4. 4 Йæ фарсыл хуысгæ уавæры мидæг æрзоныгуыл кæнгæйæ

Кæд æмæ фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæф бавзæрис (фæсурис), фыццаг медицинон æххуысы нысанæн уый хъуамæ:

1. 1 Æрхуыссын кæнæм чъылдымыл, къæхты размæ ракæнæм, æмæ йын смудын кæнæм мысатыры спирт
2. 2 Æрхуыссын кæнæм чъылдымыл, йæ сæры бын ын бакæнæм баз, æмæ йæ смудын кæнæм мысатырон (нишадуры) спиртмæ
3. 3 Æрхуыссын кæнæм йæ фарсыл къæхтæ гуыбырæй

Фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн, цæф бавзæрис, æмæ хъуамæ транспортиргонд æрцæуа:

1. 1 Чъылдымыл æрхуысгæ уавæры, баз ын бакæнæм йæ бæрзæйы æмæ астæуы бын, афтæмæй
2. 2 Фарсыл æрхуысгæ уавæры

Кæд æмæ фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæф бавзæрис (фæсурис), фыццаг медицинон æххуысы нысанæн уый хъуамæ: фыццаг медицинон æххуысы нысанæн уый хъуамæ: уый хъуамæ транспортиргонд æрцæуа:

1. 1 Æрхуыссын кæнæм чъылдымыл, йæ сæры бын ын бакæнæм баз, æмæ йæ смудын кæнæм мысатырон (нишадуры) спиртмæ
2. 2 Æрхуыссын кæнæм йæ фарсыл къæхтæ гуыбырæй
3. 3 Æрхуыссын кæнæм чъылдымыл, къæхты размæ ракæнæм, æмæ йын смудын кæнæм мысатыры спирт

Иу къухы фæрисыны (ныццæвыны) рæстæджы фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæфæн йæ пиджак кæнæ хæдоны хъуамæ раласæм:

1. 1 Нырма æнæниз, стæй уый фæстæ цæф къухыл
2. 2 Æмрæстæджы дыууæ къухыл.
3. 3 Нырма цæф, стæй уый фæстæ æнæниз къухыл

Травмæйон шокы рæстæджы фыццаг медицинон æххуыс бакæнынæн, фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæфæн (рынчынæн) хъуамæ:

1. 1 Раттæм рыстуромæн фæрæз (хос), æрхуыссын æй кæнæм уæлгоммæ, йæ сæры бын ын бавæрæм æнгом тыхт æмбæрзæн кæнæ дзаума
2. 2 Æнæмæнгхъæугæ цауы æруромæм тугцыды, бамбæрзæм ыл хъæрмуаттæ; кæд ын нæ уыдзæн гуыбыны мидæгон оргæнты æвхæлц, бадарæм ын хъарм тæнгъæд
3. 3 Раласæм ын йæ дзауматы, раттæм ын рыстурæмæн фæрæз (хос), йæ ныхыл ын æрывæрæм уазал æмбæрзæн

Фæндагон – транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæфы (рынчыны) ставд артерийæ тугцыды хуызæн нысæнттæ ис:

1. 1 Йæ дзаумæттæ уымæл сты тугæй æрмæст цæфы (лыг) бынаты, кæцы цæфæй (лыгæй) цъусгай лæдæрсы
2. 2 Йæ дзаумæттæ сты уымæл сырх-сырхид тугæй, кæцы цæфæй (лыгæй) цыхцырæгау лæдæрсы
3. 3 Йæ дзаумæттæ тагъд уымæл кæнынц тарсырх хуыз тугæй, кæцы цæфæй (лыгæй) цъусгай лæдæрсы

Фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæфы хъæдгомæй венæйы тугдзыды нысæнттæ ис:

1. 1 Дзаумæттæ сты сырх-сырхид тугæйдзаг, кæцы хъæдгомæй лæдæрсы пулсацигонд къадайæ
2. 2 Дзаумæттæй сындæггай тар хуыз туг рахъардта, кæцы хъæдгомæй лæдæрсы лæмæгъ къадайæ

Фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæфы (рынчыны) къабæзтæ базианы рæстæджы артерион тугцыды уромæг лахти хъуамæ сывæрæм хъæдгомыл:

1. 1 Бынатыл
2. 2 Бынатæй уæлдæр
3. 3 Бынатæй дæлдæр

Æрæфы æрцæттæ кæныны æрмæг куы нæ уа уæд фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн базиангæнæгæн къахы стæджы цъæлы рæстæджы, хъæуы:

1. 1 Цæф æмæ æнæниз къах кæрæдзимæ бинты бæттæнæй бафидар кæнæм, уыимæ æнæмæнгхъæугæ у къæхты ‘хсæн бавæрæм фæлмæн хъуымац (уафт)
2. 2 Цæф къахыл æнæхъæн дæргъмæ сывæрæм бинты бæттæн

Фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæфæн сины æмæ агъды стæджы ацъæлы цауы (рæстæджы) “тагъд медицинон æххуысы” æрбацыдмæ, уый хъуамæ:

1. 1 Æрхуыссын кæнæм æнæцæф фарсыл, сывæрæм цæф бынатыл уазал æрытауæн, раттæм ын рыстуромæн фæрæз (анальгетик)
2. 2 Æрхуыссын кæнæм чъылдымыл (фæсонтыл) уæрджыты бын бакæнæм æнгом тыхтæй æрытауæн кæнæ дзаума, раттæм ын рыстуромæн фæрæз (анальгетик)

Кæцы цауы ис гæнæн фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæфы (рынчыны) автомобилы кабинæйæ рахизын кæнын (райсын)?

1. 1 Алыхатдæр цæфы фæсуры (æмбарынад фесафыны) цауы
2. 2 Цæфæн йе мбарынад сæфт куы уа (куы фæсур уа) æмæ йæ улæфт æмæ пулсаци бæрæг куы нæ уа
3. 3 Цæфы дæллаг къабæзты (къæхты) асасты цауы

Фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæфы астæуы магъзы æнæбазианæй бæрзæйы рагъыстæджы травмæйы сиптомтæ (нысæнттæ) ис:

1. 1 Цæфæн (рынчынæн) бæрзæйы æмæ чъылдымы бынат риссынц, кæцыйы рыст фыддæр кæны къухæй февналгæйæ
2. 2 Цæф (рынчын) не змæлын кæны уæллаг къабæзты (къухты) æмæ зынтæй улæфы

Кæд фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæфæн фæрыст (фæджиздард) йæ бæрзæй кæнæ астæу, кæнæ гуырысхойаг у сæ базианы тыххæй, нæй гæнæн:

1. 1 Куыд цæфæн сæры æмæ бæрзæйы змæлын кæнын, афтæ уый лыгмæ февналын, стæджы пырхæнты сраст кæнын æмæ æцæгæлон буарадтæй расыгъдæг кæнын
2. 2 Æрмæст цæфæн (рынчынæн) стæджы пырхæнты сраст кæнын æмæ æцæгæлон буарадтæй расыгъдæг кæнын
3. 3 Æрмæст цæфы (рынчыны) хъæдгоммæ февналын
4. 4 Æрмæст цæфæн (рынчынæн) сæры æмæ бæрзæйы змæлын кæнын

Кæд фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн зиан баййафæгæн йæ рагъыстæг базиан ис, уый хъуамæ:

1. 1 Æрхуыссын æй кæнæм йæ чъылдымыл, раст æмæ хъæбæр уæлцъарыл, йæ сæры бын ын бакæнæм баз
2. 2 Æрхуыссын æй кæнæм йæ фарсыл, раст æмæ хъæбæр уæлцъарыл, йæ сæры бын ын бакæнæм баз