Yükün çatdırılması günü və yeri, habelə yükündaşınması yeri barədə fakturada qeydlər yanlış yazılmış, və ya ya bütöv halda verilməmişdirsə, bütün xərclər və ziyana görə məsuliyyəti daşıyır :
1Göndərən.
2Yükü alanş
3Daşıyıcı.
Qanunun izahı
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 675-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად გამგზავნი პასუხს აგებს ყველა იმ ხარჯისა და ზიანისათვის, რომლებიც დადგა იმის გამო, რომ არასწორად ან არასრულყოფილად იქნა წარმოდგენილი 674-ე მუხლის პირველი ნაწილის "ბ", "დ", "ე", "ვ", "ზ", "თ" და "კ" ქვეპუნქტებში აღნიშნული მონაცემები. ხოლო ამავე კოდექსის 674-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად ზედნადები უნდა შეიცავდეს მონაცემებს ტვირთის გადაცემის დღისა და ადგილის, ასევე ტვირთის მიტანის ადგილის შესახებ.
Aşağıda sadalanan hansı müzakirə düzdür? Fakturada qeydlər səhv yazıldığı və bütöv verilmədiyinə görə bütün xərclər və ziyana görə göndərən məsuliyyət daşıyır:
1Yükün adi növünün adı və bağlanma növü barədə, habelə təhlükə əvəz edən yük zamanı, onların ümumu etiraf edilmiş qeydləri barədə.
2Daşıma ilə bağlı olan xərclər barədə(daşıma dəyəri, əlavə xərclər, import, ödənişlər, və digər xərclər-hansı da müqavilənin qoyulduğu gündən yükün çatdırılmasına qədər yaranmışdır );
Qanunun izahı
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 675-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად გამგზავნი პასუხს აგებს ყველა იმ ხარჯისა და ზიანისათვის, რომლებიც დადგა იმის გამო, რომ არასწორად ან არასრულყოფილად იქნა წარმოდგენილი 674-ე მუხლის პირველი ნაწილის "ბ", "დ", "ე", "ვ", "ზ", "თ" და "კ" ქვეპუნქტებში აღნიშნული მონაცემები. ხოლო ამავე კოდექსის 674-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის თანახმად ზედნადები უნდა შეიცავდეს მონაცემებს ტვირთის სახეობის ჩვეულებრივ სახელწოდებასა და შეფუთვის სახის, საფრთხეშემცველი ტვირთების დროს, მათ საყოველთაოდ აღიარებულ აღნიშვნის შესახებ.
Yükün çatdırılmasının konkret müddəti daşıma müqaviləsi əsasında müəyyən edilmişdirsə ,yükün çatdırılması müddətinin vaxtının ötüb keçməsi sayılır, nə zaman ki:
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 688-ე მუხლის თანახმად ტვირთის მიტანის ვადის გადაცილებად ითვლება, როცა ტვირთი არ არის მიტანილი შეთანხმებულ ვადაში, ან, თუ ვადა არ იყო დათქმული, - გადასაზიდად საჭირო ჩვეულებრივ დროში - იმ გარემოებათა გათვალისწინებით, რომლებიც დაკავშირებულია ნაწილ-ნაწილ დატვირთვისას ამ ნაწილების შესაკრებად აუცილებელი დროის განსაზღვრასთან, თუ დარღვეულია ვადა, რომელიც წინდახედულ გადამზიდველს უნდა დაეცვა ჩვეულებრივ შემთხვევებში.
Yükün çatdırılmasının konkret müddəti daşıma müqaviləsi ilə müəyyən edilmişdirsə, yükün çatdırılmasının müddəti ötmüş hasab edilir:
1Yük göndərilən vaxtdan bir təqvim ilindənçatdırılmayıbsa.
2Yük daşınması üçün lazımi vaxtda çatdırılmayıbsa—hissə -hissə yüklənərkən bu hissələrin bağlanması üçün lazımi vaxtın müəyyən edilməsini nəzərə alaraq vaxtın müddəti pozulmuşdursa,irəliyə baxan daşıyıcıhalları qorumalı idi.
Qanunun izahı
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 688-ე მუხლის თანახმად ტვირთის მიტანის ვადის გადაცილებად ითვლება, როცა ტვირთი არ არის მიტანილი შეთანხმებულ ვადაში, ან, თუ ვადა არ იყო დათქმული, - გადასაზიდად საჭირო ჩვეულებრივ დროში - იმ გარემოებათა გათვალისწინებით, რომლებიც დაკავშირებულია ნაწილ-ნაწილ დატვირთვისას ამ ნაწილების შესაკრებად აუცილებელი დროის განსაზღვრასთან, თუ დარღვეულია ვადა, რომელიც წინდახედულ გადამზიდველს უნდა დაეცვა ჩვეულებრივ შემთხვევებში.
Yükün çatdırılmasının konkret müddəti daşıma müqaviləsi ilə müəyyənləşdirilmişdirsə, səlahiyyətli şəxs əlavə sübutlar təqdim etməsə də yükü itmiş hesab edə bilər, əgər:
1Yük daşınmasının sözləşmə müddətinin çıxış vaxtından 20 gün ərzində təyin edilən yerə çatdırılmazsa.
2Yük daşınma sözləşməsi vaxtından təyin edilən yerə 30 gün ərzində çatdırılmazsa.
3Yük daşınmasının sözləşmə müddətinin çıxış vaxtından 10 gün ərzində təyin edilən yerə çatdırılmazsa.
Qanunun izahı
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 688-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად უფლებამოსილ პირს შეუძლია დამატებით მტკიცებულებათა წარმოდგენის გარეშეც ტვირთი ჩათვალოს დაკარგულად, თუ ტვირთი გადაზიდვის შეთანხმებული ვადის გასვლიდან ოცდაათი დღის ვადაში არ იქნება მიტანილი დანიშნულების ადგილზე ან, თუ ასეთი ვადა არ ყოფილა დათქმული, - გადამზიდველის მიერ ტვირთის მიღებიდან სამოცი დღის შემდეგ.
Yükün çatdırılmasının konkret müddəti əgər daşınma müqaviləsi ilə təyin edilmişdirsə, səlahiyyətli şəxs əlavə sübutlar təqdim etmədənyükü itmiş hesab edə bilər:
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 688-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად უფლებამოსილ პირს შეუძლია დამატებით მტკიცებულებათა წარმოდგენის გარეშეც ტვირთი ჩათვალოს დაკარგულად, თუ ტვირთი გადაზიდვის შეთანხმებული ვადის გასვლიდან ოცდაათი დღის ვადაში არ იქნება მიტანილი დანიშნულების ადგილზე ან, თუ ასეთი ვადა არ ყოფილა დათქმული, - გადამზიდველის მიერ ტვირთის მიღებიდან სამოცი დღის შემდეგ.
Əgər göndərən təhlükə törədən yük göndərirsə, onda o:
1Sadalanan bütün şərtləri yerinə yetirməlidir.
2Yükün daşınması şərtlərini gömrük təşkilatı ilə razılaşdırmalıdır.
3Daşıyıcıya dəqiq məlumat çatdırmalı və bu yük barədə xəbərdarlıq etməlidir.
Qanunun izahı
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 691-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ გამგზავნი გზავნის საფრთხეშემცველ ტვირთს, მაშინ იგი ვალდებულია გადამზიდველს მიაწოდოს ზუსტი ინფორმაცია და გააფრთხილოს ამ ტვირთის შესახებ, საჭიროების შემთხვევაში კი - დააზღვიოს ეს ტვირთი. თუ ეს ვალდებულება არ არის შეტანილი ზედნადებში, მაშინ გამგზავნსა და მიმღებს ევალებათ სხვა საშუალებებით დაამტკიცონ, რომ გადამზიდველმა ზუსტად იცოდა ტვირთის სახეობა და მოსალოდნელი საფრთხე.
Daşıyıcı istənilən vaxt və istənilən yerdə zərərin məbləğini ödəmədən yükü məhv edə bilər , əgər:
1Yük təhlükəlidirsə və göndərən ona heç bir məlumat vermədiyinə görə o xəbərdar deyildir.
2Əsaslı şübhə var, çünki göndərən yükün daşınma ödənişini vaxtında ödəmir.
Qanunun izahı
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 691-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საფრთხეშემცველი ტვირთი, რომლის საფრთხის შესახებაც გამგზავნის მიერ ინფორმაციის მიუწოდებლობის გამო გადამზიდველმა არაფერი იცოდა, გადამზიდველს შეუძლია ნებისმიერ დროსა და ნებისმიერ ადგილას გადმოცალოს, მოსპოს ან გააუვნებელყოს იგი ზიანის ანაზღაურების ვალდებულების გარეშე; გამგზავნი ასევე აგებს პასუხს ამ ტვირთის გადასაზიდად გადაცემით ან გადაზიდვებით გამოწვეული ზიანისა და ხარჯებისათვის.
Əgər daşıyıcı yükün itirildiyinə görə zərəri bütöv və ya hissə-hissə ödəməlidirsə, onda ziyanın ödənişi hesablanmalıdır:
1Yükün daşınması zamanından onu bitirənə qədər yükün maksimal dəyəri əsasında.
2Yükü aldığından yükün çatdırılması yeri və zamanına görə yükün dəyəri əsasında.
3Yükün çatdırılması yeri və zamanında yükün dəyəri əsasında.
Qanunun izahı
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 692-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ გადამზიდველი ვალდებულია ტვირთის მთლიანად ან ნაწილობრივ დაკარგვისათვის აანაზღაუროს ზიანი, მაშინ ზიანის ანაზღაურება გამოითვლება ტვირთის გადაცემის ადგილსა და დროს მოქმედი ტვირთის ფასის მიხედვით.
Əgər alıcı yükü aldıqda daşıyıcı ilə birlikdə onun vəziyyətini yoxlamayıb və itən əşyalar və alınan zərər barədə ona etirazı olmursa, bu zaman əks hal təsdiq ilana qədər ehtimal etmək olar ki:
1Alıcı yükü fakturada qeyd edilmiş vəziyyətdə almışdır.
2Alıcı yükü onun vəziyyətini nəzərə almayaraq almışdır.
3Alıcı yükü almamışdır.
Qanunun izahı
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 698-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ მიმღები მიიღებს ტვირთს ისე, რომ მის მდგომარეობას არ ამოწმებს გადამზიდველთან ერთად და არ უყენებს გადამზიდველს ზოგადი ხასიათის პრეტენზიას დანაკარგებისა და დაზიანების შესახებ, მაშინ საპირისპიროს დამტკიცებამდე ივარაუდება, რომ მიმღებმა ტვირთი ჩაიბარა ზედნადებში მითითებულ მდგომარეობაში.
Daşınma nətiəsində yükün itməsi, zədələnməsi və yatəhvil vaxtı ötüb keçdikdə hüquqların vaxtı başlayır:
1Yükün itməsi və ya zədələnməsi günündən, ancaq vaxtı ötdüyü hallarda yükün təhvil verildiyini təyin edən gündən.
2Alıcının həyata keçirdiyi reklamasiya (etiraz) günündən .
3Yükü göndərən gündən.
Qanunun izahı
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 699-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ თავში მოწესრიგებული გადაზიდვებიდან გამომდინარე უფლებების ხანდაზმულობის ვადა არის ერთი წელი. განზრახვის ან უხეში გაუფრთხილებლობისას ეს ვადა შეადგენს სამ წელს. ხანდაზმულობის ვადის დენა იწყება ტვირთის ნაწილობრივ დაკარგვის, დაზიანების ან ჩაბარების ვადის გადაცილებისას - მისი გამოგზავნის დღიდან.
Xəbərdarlıq verilmədikdə daşınmalar nəticəsindəhüquqların uzun müddəti ibarətdir:
1Beş ildən.
2İki ildən.
3Bir ildən .
4Üç ildən.
Qanunun izahı
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 699-ე მუხლის თანახმად, ამ თავში მოწესრიგებული გადაზიდვებიდან გამომდინარე უფლებების ხანდაზმულობის ვადა არის ერთი წელი. განზრახვის ან უხეში გაუფრთხილებლობისას ეს ვადა შეადგენს სამ წელს.
Daşınmalar nəticəsində yük tamamilə itərsəhüquqların müddəti başlayır:
1Daşınmanın sözləşmiş müddətinin 30-cu günündən , və ya əgər belə bir vaxt dəqiqləşdirilməyibsə, daşıyıcı yükü aldığından altmııncı gün.
3Daşınmanın sözləşmiş müddətinin altmışıncı günündən, ya da belə bir vaxt dəqiqləşdirilməyibsə, daşıyıcının yükü aldığından bir il sonra.
Qanunun izahı
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 699-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ თავში მოწესრიგებული გადაზიდვებიდან გამომდინარე უფლებების ხანდაზმულობის ვადა არის ერთი წელი. განზრახვის ან უხეში გაუფრთხილებლობისას ეს ვადა შეადგენს სამ წელს. ხანდაზმულობის ვადის დენა იწყება ტვირთის მთლიანად დაკარგვისას - გადაზიდვის შეთანხმებული ვადის გასვლის ოცდამეათე დღიდან ან, თუ ასეთი ვადა არ ყოფილა დათქმული, - გადამზიდველის მიერ ტვირთის მიღებიდან მესამოცე დღეს.
Əgər daşınma bir müqavilə ilə müxtəlif daşıyıcılar tərəfindən həyata keçirilərsə, hər biri cavabdehdir:
1Hissə-hissə, ancaq onun daşımasına.
2Bütövlükdə daşınmasına.
Qanunun izahı
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 701-ე მუხლის თანახმად, თუ გადაზიდვა ერთი ხელშეკრულებით ხორციელდება ერთმანეთის მიმდევარი სხვადასხვა გადამზიდველების მიერ, თითოეული მათგანი პასუხს აგებს მთლიანი გადაზიდვის განხორციელებისათვის.
Əgər daşıyıcı yükü ondan əvvəlki daşıyıcıdan alırsa, yükün alınmasının müddətini təsdiq edən imzalanmış sənədi almağa məcburdurmu?
1Məcbur deyil.
2Məcburdur.
Qanunun izahı
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 702-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, გადამზიდველი, რომელიც წინა გადამზიდველისაგან იღებს ტვირთს, ვალდებულია გადასცეს ტვირთის მიღების დამადასტურებელი ვადამითითებული და მის მიერ ხელმოწერილი საბუთი. ზედნადების მეორე პირზე მან უნდა მიუთითოს თავისი სახელი და მისამართი. საჭიროების შემთხვევაში ზედნადების მეორე პირში გადამზიდველს შეაქვს 676-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული პირობები და ტვირთის მიღების დადასტურება.
Hər bir sözləşmə -qeyri-qanuni sayılırmı ,hansının vasitəsi ilə də daşıyıcı yükün sığortalanmasına görə yaranmış tələblərə güzəşt edir?
1Xeyr.
2Bəli.
Qanunun izahı
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 708-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ბათილია ყოველი შეთანხმება, რომლითაც გადამზიდველი ტვირთის დაზღვევიდან წარმოშობილ მოთხოვნებს თმობს, და ყოველი სხვა მსგავსი შეთანხმება, რომლითაც მტკიცების ტვირთი სხვა პირზე იქნება გადატანილი.