Ճանապարհա-տրանսպորտային պատահարի հետևանքով տուժածի վիճակի գնահատման հետևանքով առաջնահերթ անհրաժեշտ է.
1Միայն գիտակցությունը ստուգել:
2Միայն շնչառական ուղիները բացել և շնչառությունը վերահսկել:
3Միայն քներակի վրա երակազարկը ստուգել:
4Ինչպես շնչառական ուղիները բացել և շնչառությունը վերահսկել, այնպես էլ քներակի վրա երակազարկը և գիտակցությունը ստուգել:
Օրենքի բացատրություն
მნიშვნელოვანია დაზარალებულის მდგომარეობა სწრაფად და მართებულად შეფასდეს. პირველი ეტაპი არის ცნობიერების შემოწმება (არის თუ არა დაზარალებული გონზე). მეორე ეტაპი - სასუნთქი გზების გახსნა მესამე ეტაპი - სუნთქვის კონტროლი. მეოთხე ეტაპი - საძილე არტერიაზე პულსაციის შემოწმება.
Եթե ճանապարհա-տրանսպորտային պատահարի հետևանքով տուժածի մոտ նկատվում է մաշկի 2-րդ աստիճանի այրվածք (մաշկի հյուսվածքի խախտում և կարմրավուն գունավորում, այրվածքի տեղում հեղուկով լցված բշտերի առաջացում, ուժեղ ցավ) առաջին բուժօգնության ցուցաբերման նպատակով պետք է.
1Բացել բշտերը, ազատել այրված մակերեսը հագուստի մնացորդներից, վրան դնել ստերիլ կամ մաքուր անձեռոցիկ, տուժածին ջուր խմեցնել:
2Այրված մակերեսը լվալ սառը ջրով, մշակել յոդի լուծույթով, վրան դնել ստերիլ կամ մաքուր անձեռոցիկ, վիրակապել վիրակապով:
3Բշտերը չբացել, հագուստի մնացորդները այրված մակերեսից չհեռացնել, վերքի վրա դնել ստերիլ անձեռոցիկ, վիրակապով չկապել, վերքի վրա դնել սառույց կամ սառը թրջոց, տալ ցավազրկող միջոց (եթե տուժածը դրա հանդեպ չունի ալերգիա) և տուժածին ջուր խմեցնել:
Օրենքի բացատրություն
თუ საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევის შედეგად დაშავებულს აღენიშნება კანის მე-2 ხარისხის დამწვრობა (კანის ქსოვილის დარღვევა და მოწითალო შეფერილობა, დამწვრობის ადგილზე სითხით შევსებული ბუშტების წარმოქმნა, ძლიერი ტკივილი) პირველადი სამედიცინო დახმარების აღმოჩენის მიზნით მას ბუშტები არ უნდა გავუხსნათ, ტანსაცმლის ნარჩენები დამწვარი ზედაპირიდან არ მოვაცილოთ, ჭრილობაზე დავადოთ სტერილური საფენი, ბინტით არ შევუხვიოთ, მივადოთ ყინული ან ცივი საფენი, მივცეთ ტკივილგამაყუჩებელი საშუალება (თუ დაშავებულს მის მიმართ ალერგია არ გააჩნია) და დაშავებულს დავალევინოთ წყალი.
Եթե ճանապարհա-տրանսպորտային պատահարի հետևանքով տուժածի մոտ չի նկատվում շնչառությունը և երակազարկը քներակի վրա, առաջին բժշկական օգնության ցուցաբերման նպատակով, նրան պետք է արվի.
1Միայն արհեստական շնչառություն:
2Ինչպես արհեստական շնչառություն, այնպես էլ սրտի ոչ ուղղակի մերսում:
3Միայն սրտի ոչ ուղղակի մերսում:
Օրենքի բացատրություն
თუ დაზარალებულს არ აღენიშნება სუნთქვა და პულსაცია საძილე არტერიაზე, მას უნდა ჩაუტარდეს ხელოვნური სუნთქვა და გულის არაპირდაპირი მასაჟი (ორი ჩაბერვა და 30 გულის მასაჟი, ჯამში უნდა გამოვიდეს გულის მასაჟი ერთ წუთში 100).
Եթե ճանապարհա-տրանսպորտային պատահարի հետևանքով տուժածի մոտ չի նկատվում շնչառություն, սակայն նկատվում է երակազարկ քներակի վրա, նրան պետք է արվի.
1Միայն արհեստական շնչառություն:
2Ինչպես արհեստական շնչառություն, այնպես էլ սրտի ոչ ուղղակի մերսում:
3Միայն սրտի ոչ ուղղակի մերսում:
Օրենքի բացատրություն
თუ დაზარალებული არ სუნთქავს, მაგრამ აღენიშნება პულსაცია საძილე არტერიაზე, მას უნდა ჩაუტარდეს მხოლოდ ხელოვნური სუნთქვა, ერთი ჩასუნთქვა ყოველ 6 წამში, მანამ ვიდრე არ აღუდგება სპონტანური სუნთქვა.
Եթե գոյություն ունի կասկած ճանապարհա-տրանսպորտային պատահարի հետևանքով տուժածի պարանոցի կամ ողնաշարի վնասվածքի մասին և նրա կյանքին վտանգ է սպառնում, ինչպե՞ս պետք է տեղի ունենա տուժածին քաշելով տեղափոխումը, առանց օգնականի (մեկ անձի կողմից):
1Տուժածին նստած դիրք տալ, կանգնել տուժածի թիկունքի հետևում, թևերը մտցնել տուժածի ուսերի տակ, ֆիքսել ստորին ծնոտը և պարանոցը և այնպես քաշելով տեղափոխել հետ:
2Նստած դիրքում տուժածի ոտքերի արանքում կանգնել, թևերը մտցնել տուժածի ուսերի տակ և թիկունքի կողմից երկու ձեռքերը խաչաձևելով բռնել, բարձրացնել ոտքերով և քաշելով հետ տեղափոխել:
Օրենքի բացատրություն
დამხმარეს გარეშე დაშავებულის გადათრევით გადაადგილება კისრის ან ხერხემლის დაზიანების ეჭვის შემთხვევაში, თუ მის სიცოცხლეს საფრთხე ემუქრება უნდა მოხდეს შემდეგნაირად - მოათავსეთ დაშავებული მჯდომარე პოზიციაში. დადექით დაშავებულის ზურგს უკან, მკლავები მხრებქვეშ შეუცურეთ, დავაფიქსიროთ ქვედა ყბა და კისერი და ისე გადათრევით გადავაადგილოთ უკან.
Եթե ճանապարհա-տրանսպորտային պատահարի հետևանքով տուժողն անգիտակից է, առաջին բուժօգնության ցուցաբերման նպատակով նրան պետք է.
1Պառկեցնենք մեջքի վրա, ոտքերը առաջ քաշենք: Շնչել տանք անուշադրի սպիրտ, քունքերը տրորենք ադեկոլոնով (կամ այլ սպիրտ պարունակող հեղուկով):
2Պառկեցնենք մեջքի վրա, գլխի տակ բարձ դնենք, անուշադրի սպիրտ շնչել տանք:
3Կողքի պառկեցնենք, ոտքերը ծալած վիճակում:
Օրենքի բացատրություն
გულის წასვლის შემთხვევაში დაზარალებული უნდა დავაწვინოთ ზურგზე, ფეხები წამოუწიოთ. ვასუნთქოთ ნიშადურის სპირტი, საფეთქლები დავუზილოთ ადეკოლონით (ან სხვა სპირტის შემცველი სითხით).
Վնասվածքային ցնցման (շոկի) ժամանակ առաջին բուժօգնության ցուցաբերման նպատակով, ճանապարհա-տրանսպորտային պատահարի հետևանքով տուժածին պետք է.
1Տալ ցավազրկող միջոց, պառկեցնել մեջքի վրա, գլխի տակ դնել պինդ փաթաթած կտոր կամ հագուստ:
2Հանել հագուստը, տալ ցավազրկող միջոց, ճակատի վրա դնել սառը թրջոցներ:
3Անհրաժեշտության դեպքում դադարեցնել արյունահոսությունը, վերքի վրա դնել տաքացուցիչներ, եթե որովայնի խոռոչի օրգանների վնասվածքի կասկած չկա, խմեցնել տաք ըմպելիք:
Օրենքի բացատրություն
ტრამვული შოკის დროს დაშავებულს უნდა გაეწიოს შემდეგი პირველადი სამედიცინო დახმარება - აუცილებლობის შემთხვევაში შევაჩეროთ სისხლდენა, დავაფაროთ სათბურები, თუ არ ვეჭვობთ მუცლის ღრუს შიდა ორგანოების დაზიანებას - დავალევინოთ თბილი სასმელი.
նապարհա-տրանսպորտային պատահարի հետևանքով տուժողի զարկերակից արյունահոսության բնորոշ նշաններն են.
1Հագուստը ներծծված է արյունով միայն վերքի մասում, արյունը հոսում է թույլ հոսքով:
2Հագուստն ամբողջությամբ ներծծված է ալ գույնի արյունով, որը վերքից հոսում է զարկերակային հեղեղով:
3Հագուստն արագ ներծծվում է մուգ գույնի արյունով, որը վերքից հոսում է թույլ հոսքով:
Օրենքի բացատրություն
არტერიის დაზიანების დროს სისხლს აქვს ღია-ალისფერი და ჭრილობიდან გამოედინება პულსირებული ნაკადით. არტერიული სისხლდენა საშიშია სიცოცხლისათვის, განსაკუთრებით მსხვილი არტერიის დაზიანებისას, რადგა დაზარალებულმა დროის მოკლე მონაკვეთში შეიძლება დაკარგოს დიდი რაოდენობის სისხლი.
ճանապարհա-տրանսպորտային պատահարի հետևանքով տուժածի վերքից երակային արյունահոսության բնորոշ նշաններն են.
1Հագուստը ներծծված է ալ գույնի արյունով, որը վերքից հոսում է զարկերակային հեղեղով:
2Հագուստը դանդաղ ներծծվում է մուգ գույնի արյունով, որը վերքից հոսում է թույլ հոսքով:
Օրենքի բացատրություն
ჭრილობიდან ვენური სისხლდენის დამახასიათებელია მუქი-ალუბლისფერი სისხლის სუსტი ნაკადი. აუცილებელია მჭიდრო სახვევის დადება უშუალოდ ჭრილობის ადგილზე. სახვევის ქვედა ფენის სისხლით გაჟღენთვისას, ის არ უნდა მოცილდეს და უნდა დაემატოს ახალი სახვევი.
Ճանապարհա-տրանսպորտային պատահարի հետևանքով տուժածի վերջավորությունների վնասվելու դեպքում, զարկերակային արյունահոսությունը դադարեցնող լարանը պետք է դնել վիրավոր.
1տեղից վերև
2տեղից ներքև
3տեղում:
Օրենքի բացատրություն
საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევის შედეგად დაშავებულის კიდურების დაზიანების შემთხვევაში არტერიული სისხლდენის შემაჩერებელი ლახტი უნდა დავადოთ ჭრილობის ადგილის ზემოთ.
Բեկակալ պատրաստելիս, նյութի բացակայության դեպքում, ճանապարհա-տրանսպորտային պատահարի հետևանքով տուժածի ոտքի ոսկորի կոտրվածքի դեպքում, պետք է.
1Տուժածի ոտքն ամբողջ երկայնքով փաթաթել վիրակապով:
2Վնասված և առողջ ոտքը իրար ամրացնել բինտից վիրակապով, միևնույն ժամանակ պարտադիր է երկու ոտքերի արանքում դնել փափուկ գործվածք:
Օրենքի բացատրություն
საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევის შედეგად დაშავებულის ფეხის ძვლის მოტეხილობის შემთხვევაში, თუ არა გვაქვს არტაშანის დასამზადებელი მასალა დაშავებულს დაზიანებული და ჯანმრთელი ფეხი უნდა დავამაგროთ ერთმანეთს ბინტის სახვევის გამოყენებით. ამასთან აუცილებელია ფეხებს შორის ჩავუდოთ რბილი ქსოვილი.
Ճանապարհա-տրանսպորտային պատահարի հետևանքով տուժածի կոնքոսկրի և ազդրոսկրի կոտրվածքի դեպքում, մինչև «Բժշկական շտապ օգնության» գալը, նրան պետք է.
1Պառկեցնել կողքի, չվնասված կողմի վրա, վնասված տեղի վրա դնել թաց թրջոց, տալ ցավազրկող դեղամիջոց:
2Պառկեցնել մեջքի վրա, ծնկների տակ տեղադրել պինդ փաթաթած փաթաթան կամ հագուստ, տալ ցավազրկող դեղամիջոց:
Օրենքի բացատրություն
მენჯისა და ბარძაყის ძვლის მოტეხილობის შემთხვევაში „სასწრაფო სამედიცინო დახმარების“ მოსვლამდე დაშავებული უნდა დავაწვინოთ ზურგზე მუხლებ ქვეშ ამოვუდოთ მჭიდროდ დახვეული საფენი ან ტანსაცმელი, მივცეთ ტკივილგამაყუჩებელი საშუალება.
Ո՞ր դեպքում է նպատակահարմար ճանապարհա-տրանսպորտային պատահարի հետևանքով տուժածին ավտոմեքենայի խցիկից դուրս բերելը:
1Տուժածի ստորին վերջույթների կոտրվածքի դեպքում:
2Միշտ, տուժածի գիտակցությունը կորցնելու դեպքում:
3Երբ տուժածը կորցրել է գիտակցությունը և նրա մոտ չի նկատվում շնչառություն և երակազարկ քներակի վրա:
Օրենքի բացատրություն
საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევის შედეგად დაშავებულის ავტომობილის კაბინიდან გადმოყვანა მიზანშეწონილია, როცა დაშავებულს გონება აქვს დაკარგული და არ აღენიშნება სუნთქვა და პულსაცია საძილე არტერიაზე.
Ճանապարհա-տրանսպորտային պատահարի հետևանքով տուժածի, առանց ողնուղեղի վնասման, պարանոցի ողնաշարային ողերի վնասվածքի ախտանիշներն են.
1Տուժածը պարանոցի և մեջքի շրջանում ուժեղ ցավեր ունի, որն ավելանում է ձեռքով դիպչելու դեպքում:
2Տուժածը չի կարող շարժել վերին վերջույթները, դժվարացած է շնչառությունը:
Օրենքի բացատրություն
საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევის შედეგად დაშავებულის ზურგის ტვინის დაუზიანებლად კისრის ხერხემლის მალების ტრავმების სიმპტომებია - ტკივილი კისრისა და ზურგის არეში. ტკივილი მატულობს ხელით შეხებისას.
Եթե ճանապարհա-տրանսպորտային պատահարի հետևանքով վնասվել է տուժածի պարանոցը կամ ողնաշարը կամ կա դրանց վնասվելու վերաբերյալ կասկած, չի կարելի.
1Միայն տուժածի վերքին դիպչել:
2Միայն տուժածի ոսկրերի կոտրտանքներն ուղղել և հեռացնել օտար մարմինները:
3Ինչպես տուժածի գլուխը և պարանոցը շարժել, այնպես էլ դիպչել նրա վերքին, ոսկրի կոտրտանքներն ուղղել և հեռացնել օտար մարմինները:
4Միայն տուժածի գլուխը և պարանոցը շարժել:
Օրենքի բացատրություն
საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევის შედეგად დაშავებულის კისრის ან ხერხემლის დაზიანებისას ან მასზე ეჭვის მიტანისას არ შეიძლება: - დაზარალებულისთვის თავისა და კისრის მოძრაობა; - ჭრილობაზე შეხება; - ძვლის ნამსხვრევების ჩასწორება; - უცხო სხეულების მოცილება.
Եթե ճանապարհա-տրանսպորտային պատահարի հետևանքով վնասվել է տուժածի ողնաշարը, նրան պետք է.
1Պառկեցնել կողքի վրա և պինդ մակերևույթի վրա, գլխի տակ բարձ դնել:
2Պառկեցնել մեջքի վրա, ուղիղ և պինդ մակերևույթի վրա և բարձ դնել պարանոցի և գոտկատեղի տակ:
Օրենքի բացատրություն
საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევის შედეგად დაშავებულის ხერხემლის დაზიანების დროს დაშავებული უნდა დავაწვინოთ ზურგზე, სწორ და მაგარ ზედაპირზე და ამოვუდოთ ბალიში კისრისა და წელის არეში.
Գործնական մաս
Քննական երթուղիներ — ճիշտ այնպես, ինչպես քննողն է վարում
48 իրական քննական երթուղի 10 քաղաքում, ընդամենը 623 կմ։ Յուրաքանչյուր շրջադարձ և կանգառ քարտեզի վրա՝ ձայնային ցուցումով։