სამედიცინო დახმარება

Yol – nəqliyyat vasitələri halları nəticəsində zərər almış vəziyyətin qiymətləndirilməsi məqsədi ilə hər şeydən əvvəl lazımdır:

1. 1 Ancaq arteriyada nəbzini yoxlamaq
2. 2 Həəfəs yollarını açmaq həm dənəfəs almasını yoxlamaq ,habelə arteriyada nəbzini yoxlamaq
3. 3 Ancaq şüurunu yoxlamaq
4. 4 Ancaq nəfəs yollarını açmaq və nəfəs almasını yoxlamaq

Əgər yol-nəqliyyat halları nəticəsində zədələnəndə 2-ci dərəcəli yanıq müşahidə olarsa, (Dəri hüceyresini pozulması və qırmızı rəngə çalması, yanıq yerində suluqların yaranması, güclü ağrı) ona ilkin tibbi yardım göstərmək məqsədi ilə:

1. 1 Suluqların açmalıyıq, yanığın üstündəki geyim qalıqlarını təmizləyib təmiz bint, dəsmal qoymalıyıq, zədələnən şəxsə su verməliyik
2. 2 Yanığın üstünü soyuq su ilə yumalıyıq, yodla təmizləməliyik, üzərinə təmiz dəsmal qoyub, bintlə sarımalıyıq
3. 3 Sulqları açmamalıyıq, paltar qalıqlarını yaranın üstündən təmizləməliyik üzərinə steril desmal qoymalıyıq, bintlə sarımamalıyıq, üzərinə buz və ya soyuq dəsmal qoymalıyıq, ağrı kəsici verməliyik(əgər allergiyasıyoxdusa) və ona su verməliyik

Əgər yol-hərəkəti halları nəticəsində zədələnən şəxsdə nəfəs alma, nəbzin vurulması qeyd edilmisə, ilkin tibbi yardım göstərmək məqsədi ilə ona keçirməlidirlər:

1. 1 Ancaq vasitəsiz ürək masajı
2. 2 Ancaq süni nəfəsvermə
3. 3 Həm süni nəfəs, həm də ürək masajı

Əgər yol-nəqliyyat halları nəticəsində xəsarət alan şəxsdə nəfəs alma qeyd olunmursa, ancaq arteriada nəbz qeyd edilirsə, ona verilməlidir

1. 1 Ancaq qeyri-vasitəli ürək masajı
2. 2 Həm süni nəfəs, hım də qeyri-vasitəli ürək masajı
3. 3 Ancaq süni nəfəs

Əgər yol nəqliyyat halları nəticəsində boyun və onurğa zədəsi barədə şübhə yaranmışdırsa və ya onun həyatına təhlukə törədirsə xəsarət alan şəxsi yardımcıdan kənar necə daşımaq lazımdır (bir adamdan ibarət)?

1. 1 Oturacaq vəziyyətdə zədələnən şəxsin hər iki ayaqları arasında durub qolları çiyinlər arasına salıb çiyinlərindən tutmalıyıq. Ayaqları ilə qaldırırıq və xəsarət alan şəxsi araxaya daşıyırıq
2. 2 Oturacaq vəziyyətdə zədələnən çəxsin arxadan qolları çiyinləri aldına salıb alt çənəsini tutub və arxaya elə daşımalıyıq

Əgər yol hərəkəti halı nəticəsində xəsarət alan şəxs qarın ətrafında xəsarət almışdırsa, onun nəqliyyatla daşınması olmalıdır:

1. 1 Arxası üstə uzanmış vəziyyətdə dizlərini əyərək
2. 2 Oturaq halda
3. 3 Yaramoturacaq halda uzadılmış ayaqlarla
4. 4 Yan tərəfə uzanmış vəziyyətdə dizlərini əyərək

Əgər yol hərəkəti halı nəticəsində zədələnən şəxs huşunu itirmişdirsə ilkin tibbi yardım məqsədi ilə onu:

1. 1 Arxası üstə uzadıb baş altına yastıq qoyub nişastalı spirt qoxuduruq
2. 2 Yan tərəfə ayaqlarını əyərək uzatmalıyıq
3. 3 Arxası üstə uzadıb ayaqlarını sallayırıq nışastalı spirti qoxudurq

Yol hərəkəti halları nəticəsində şəx bir qolundan zədələnmişdirsə, köynəyini və jaketini necə soyundurmalıyıq?

1. 1 Evvəlla sağlam sonra zədələnən qolundan
2. 2 əvvəlla zədələnən sonra sağlam qoludan
3. 3 hər iki qolundan eyni zamanda

Yol hərəkəti halları nəticəsində ilkin tibbi yardım məqsədi ilə şəxs şok keçirmişdirsə:

1. 1 Ağrıkəsici vasitə verib arxası üstə uzadıb və baş altına sıx bağlı dəsmal və ya paltar qoyuruq
2. 2 Paltarını çıxarırıq, ağrı kəsici vasitə veririk alnına soyuq dəsmal qoyuruq
3. 3 Vacib hallarda qanaxmasını dayandırırıq üstünü örtürük, əgər qarın boşluğunda zədələnmə şübhəsi yaranmırsa isti içki veririk

Yol - nəqliyyat hadisəsi nəticəsində yaralanan şəxsin qanaxmasının böyük arteriyadan olduğunu xarakterizə edən əlamətlər aşağıdakılardır:

1. 1 Paltarı, yaradan zəif axan tünd rəngli qanla sürətlə islanır
2. 2 Paltarı, nəbz döyüntüsünə uyğun olaraq yaradan axan alqırmızı rəngli qanla islanmışdır
3. 3 Paltarı, yaradan zəif axan qanla yalnız yara olan nahiyədə islanmışdır

Yol nəqliyyatı hadisəsi nəticəsində zərərçəkən şəxsin yarasından venoz qanaxması olduğunu xarakterizə edən əlamətlər bunlardır:

1. 1 Paltarı, yaradan zəif axan tünd albalı rəngli qanla yavaş-yavaş islanır
2. 2 Paltarı, nəbz döyüntüsünə uyğun olaraq yaradan axan tünd albalı rəngli qanla islanmışdır

Yol – nəqliyyat hadisəsi nəticəsində ətrafları zədələnən şəxsin arteriyal qanaxmasını dayandırmaq üçün turnanı (rezin sarğını) yaranın:

1. 1 Üstünə qoymalıyıq
2. 2 Yuxarı nahiyəsinə qoymalıyıq
3. 3 Aşağı nahiyəsinə qoymalıyıq

Şin hazırlamaq üçün material olmadığı zaman yol – nəqliyyat hadisəsi nəticəsində zədə almış şəxsin ayaq sümüyü qırılmış olarsa:

1. 1 Yaralı və sağlam ayağı bint sarğının köməyi ilə bir- birinə bərkitməli, bununla yanaşı ayaqlar arasına yumşaq parça qoymalıyıq
2. 2 Zərərçəkənin ayağına başdan-başa bint sarığı qoymalıyıq

Yol – nəqliyyat hadisəsi nəticəsində zərər çəkən şəxsin çanaq və bud sümüyünün qırılması zamanı “Təcili tibbi yardım” gələnədək:

1. 1 Zədələnməməiş tərəfi üstə uzatmaq, yaralanmış yerinə soyuq yastıqca qoymaq və ağrıkəsici vasitə vermək lazımdır
2. 2 Arxası üstə uzatmaq, dizləri altına möhkəm sarınmış dəsmal və ya paltar qoymaq, ağrıkəsici vasitə vermək lazımdır

Yol – nəqliyyat hadisəsi nəticəsində yaralanan şəxsin onurğa beyini zədələnmədən, boyun fəqərələri travmasının simptomları bunlardır:

1. 1 Yaralının boyun və bel nahiyəsində ağrılar var ki, bu yerlərə əl ilə toxunduqda ağrı daha da artır
2. 2 Yaralı yuxarı ətraflarını hərəkət etdirə bilmir, nəfəs almağa çətinlik çəkir

Əgər yol – nəqliyyat hadisəsi nəticəsində zərərçəkən şəxsin boynu və ya onurğa sümüyü zədələnmişdirsə və ya zədələnmə ehtimalı varsa, olmaz:

1. 1 Zərərçəkənin yalnız yarasına toxunmaq
2. 2 Zərərçəkənin necə ki, başını və boynunu tərpətmək, eləcə də onun yarasına toxunmaq, sümük qırıqlarını düzəltmək və yad cisimləri kənarlaşdırmaq
3. 3 Zərərçəkənin yalnız sümük qırıqlarını düzəltmək və yad cisimləri kənarlaşdırmaq
4. 4 Zərərçəkənin yalnız başını və boynunu tərpətmək

Yol-nəqliyyat hadisəsi nəticəsində yaralının baldır-daban sümüyünün zədələnməsi zamanı sarğı necə qoyulmalıdır?

1. 1 Ləçəkvari
2. 2 Səkkizvari
3. 3 Sapandvari

Yol-nəqliyyat hadisəsi nəticəsində yaralanan şəxsin burun qanaxmasını dayandırmaq üçün:

1. 1 Böyrü üstə uzadaraq onun burun nahiyəsinin soyudulmasını təmin etmək lazımdır
2. 2 Onu yarımoturaq vəziyyətə gətirərək başını önə əyib onun burun nahiyəsinin soyudulmasını təmin etmək lazımdır
3. 3 Onu yarımoturaq vəziyyətə gətirərək başını arxaya verib onun burun nahiyəsinin soyudulmasını təmin etmək lazımdır

Əgər yol-nəqliyyat hadisəsi nəticəsində zərərçəkən şəxsin gözündə yara müşahidə olunursa, onu:

1. 1 Yarımoturaq vəziyyətdə otuzdurmalıyıq. Başını geri əyməliyik və zədələnmiş gözünə təmiz salfet qoymalıyıq
2. 2 Arxası üstə uzatmalıyıq və başını irəliyə tərəf qaldırmalıyıq. Zədələnmiş gözünə təmiz salfet qoymalıyıq
3. 3 Sağlam gözü tərəfinə uzatmalıyıq. Zədələnmiş gözünə təmiz salfet qoymalıyıq

Yol-nəqliyyat hadisəsi nəticəsində zərərçəkən şəxsin nəfəs yollarına düşən yad cisimi kənarlaşdırmaq məqsədilə, mütləq:

1. 1 Zərərçəkəni dizlərimizin üstünə üzüaşağı uzatmalı və yumruqla bir neçə dəfə kürəyinə vurmalıyıq
2. 2 Əlimizin içi ilə bir neçə dəfə kürəyinə vurmalıyıq, mənfi nəticə aldığımız halda zərərçəkəni arxadan qucaqlayıb əlimizin birini yumruq şəklində sıxmalı və digər əlimizlə yumruğumuzu tutmalıyıq. Yumruğumuzun baş barmağını zərərçəkənin göbəyindən bir qədər yuxarı olmaqla qarının ortasına (yəni döş sümüyündən xeyli aşağıda olmaqla) sıxmalıyıq. Dirsəklərimizi önə verərək, hərəkət istiqaməti dərinə və yuxarı olmaqla, tez və cəld hərəkətlərlə yumruğumuzla zərərçəkənin qarnına təzyiq etməliyik