სამედიცინო დახმარება

Фæндагон – транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæфы уавæрæн саргъ кæныны нысанæй фыццаджыдæр хъæуы:

1. 1 Æрмæст фынæйгæнæн артерийыл пульсацийы басгарын
2. 2 Куыд улæфæнты рауæрæх кæнын æмæ улæфты контроль, афтæ фынæйгæнæн артерийыл пульсацийы æмæ æмбарынады басгарын
3. 3 Æрмæст æмбарынады басгарын
4. 4 Æрмæст улæфæнты рауæрæх кæнын æмæ улæфты контроль

Кæд æмæ фæндагон–транспортон цауы фæстиуæгæн цæфæн ис цармы 2-аг гъæды сыгъддзинад фыццаг медицинон æххуысы тыххæй уымæн хъуамæ:

1. 1 Фæкъæртт кæнæм тæппæлтты, ссыгъдæг кæнæм сыгъд уæлцъар дзаумæтты баззайæггæгтæй, æрывæрæм ыл бактерицидон кæнæ сыгъдæг æрытауæн, æмæ йын дон баназын кæнæм
2. 2 Сыгъд цармы уæлцъар хъуамæ æрæхсæм уазал донæй, стæй йæ байсæрдæм йоды тæнгъæдæй, æрывæрæм ыл бактериоцидон кæнæ сыгъдæг æрытауæн, æмæ йæ стухæм бинтæй
3. 3 Тæппæлтты ма фæкъæртт кæнæм, дзаумайы баззайæггæгтæй сыгъд уæлцъарæй ма ссыгъдæг кæнæм, лыгыл æрывæрæм стерилон æрытауæн, бинтæй йæ ма стухæм, æрывæрæм ыл ихджын кæнæ уазал æрытауæн, раттæм ын рыстуромæн хос (кæд æмæ йын уыцы рыстуромæн хос аллерги нæ дæтты) æмæ йын дон раттæм нуазынæн

Кæд æмæ фæндагон – транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæфæн (гоймаг) нæ зыны йæ улæфты нысæнтæ æмæ фынæйгæнæн артерийыл пулсаци, фыццаг медицинон æххуысы нысанæн, уымæн хъуамæ уагъд æрцæуа:

1. 1 Æрмæст зæрдæйы æнæкомкоммæ массажы
2. 2 Æрмæст кæнгæ улæфты
3. 3 Куыд кæнгæ улæфты, афтæ зæрдæйы æнæкомкоммæ массажы

Кæд æмæ фæндагон – транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæф (рынчын) нæ улæфы, фæлæ фынæйгæнæн артерийыл ис пулсаци, уымæн хъуамæ уагъд æрцæуа:

1. 1 Æрмæст зæрдæйы æнæкомкоммæ массажы
2. 2 Куыд аразгæ улæфты, афтæ зæрдæйы æнæ комкоммæ массажы
3. 3 Æрмæст аразгæ улæфты

Кæд æмæ гуырысхо (дызæрдыг) кæнæм фæндагон – транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæф бæрзæйы кæнæ рагъыстæджы базианы тыххæй æмæ йын тас у, куыд æй хъуамæ акæна (аласа) иу адæймаг æнæ искæй æххуысæй?

1. 1 Бадгæ позицийы мидæг цæфæн йæ къæхты ‘хсæн æрлæууæм цæнгты (къухты) уæхсджыты бынты хъуамæ акæнæм æмæ чъылдымырдыгæй (къухтæй) фидар ныххæцæм. Схæцæм ыл къæхтырдыгæй æмæ цæфы аласæм фæстæмæ
2. 2 Бадгæ позицийы мидæг цæфæн чъылдымырдыгæй цæнгты (къухты) уæхсджыты бынты хъуамæ акæнæм, сфиксир кæнæм дæллаг (бинаг) æфсæр æмæ бæрзæй æмæ йæ афтæмæй аласæм фæстæмæ

Кæд æмæ фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæфæн гуыбыны алфæмблайы уыдзæни лыг цæф, уый хъуамæ транспортиргонд æрцæуа:

1. 1 Чъылдымыл хуысгæ уавæры мидæг æрзоныгуыл кæнгæйæ
2. 2 Бадгæ уавæры мидæг
3. 3 Æрдæгбадгæйы уавæры мидæг къахыл лæугæйæ
4. 4 Йæ фарсыл хуысгæ уавæры мидæг æрзоныгуыл кæнгæйæ

Кæд æмæ фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæф бавзæрис (фæсурис), фыццаг медицинон æххуысы нысанæн уый хъуамæ:

1. 1 Æрхуыссын кæнæм чъылдымыл, йæ сæры бын ын бакæнæм баз, æмæ йæ смудын кæнæм мысатырон (нишадуры) спиртмæ
2. 2 Æрхуыссын кæнæм йæ фарсыл къæхтæ гуыбырæй
3. 3 Æрхуыссын кæнæм чъылдымыл, къæхты размæ ракæнæм, æмæ йын смудын кæнæм мысатыры спирт

Иу къухы фæрисыны (ныццæвыны) рæстæджы фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæфæн йæ пиджак кæнæ хæдоны хъуамæ раласæм:

1. 1 Нырма æнæниз, стæй уый фæстæ цæф къухыл
2. 2 Нырма цæф, стæй уый фæстæ æнæниз къухыл
3. 3 Æмрæстæджы дыууæ къухыл.

Травмæйон шокы рæстæджы фыццаг медицинон æххуыс бакæнынæн, фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæфæн (рынчынæн) хъуамæ:

1. 1 Раттæм рыстуромæн фæрæз (хос), æрхуыссын æй кæнæм уæлгоммæ, йæ сæры бын ын бавæрæм æнгом тыхт æмбæрзæн кæнæ дзаума
2. 2 Раласæм ын йæ дзауматы, раттæм ын рыстурæмæн фæрæз (хос), йæ ныхыл ын æрывæрæм уазал æмбæрзæн
3. 3 Æнæмæнгхъæугæ цауы æруромæм тугцыды, бамбæрзæм ыл хъæрмуаттæ; кæд ын нæ уыдзæн гуыбыны мидæгон оргæнты æвхæлц, бадарæм ын хъарм тæнгъæд

Фæндагон – транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæфы (рынчыны) ставд артерийæ тугцыды хуызæн нысæнттæ ис:

1. 1 Йæ дзаумæттæ тагъд уымæл кæнынц тарсырх хуыз тугæй, кæцы цæфæй (лыгæй) цъусгай лæдæрсы
2. 2 Йæ дзаумæттæ сты уымæл сырх-сырхид тугæй, кæцы цæфæй (лыгæй) цыхцырæгау лæдæрсы
3. 3 Йæ дзаумæттæ уымæл сты тугæй æрмæст цæфы (лыг) бынаты, кæцы цæфæй (лыгæй) цъусгай лæдæрсы

Фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæфы хъæдгомæй венæйы тугдзыды нысæнттæ ис:

1. 1 Дзаумæттæй сындæггай тар хуыз туг рахъардта, кæцы хъæдгомæй лæдæрсы лæмæгъ къадайæ
2. 2 Дзаумæттæ сты сырх-сырхид тугæйдзаг, кæцы хъæдгомæй лæдæрсы пулсацигонд къадайæ

Фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæфы (рынчыны) къабæзтæ базианы рæстæджы артерион тугцыды уромæг лахти хъуамæ сывæрæм хъæдгомыл:

1. 1 Бынатыл
2. 2 Бынатæй уæлдæр
3. 3 Бынатæй дæлдæр

Æрæфы æрцæттæ кæныны æрмæг куы нæ уа уæд фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн базиангæнæгæн къахы стæджы цъæлы рæстæджы, хъæуы:

1. 1 Цæф æмæ æнæниз къах кæрæдзимæ бинты бæттæнæй бафидар кæнæм, уыимæ æнæмæнгхъæугæ у къæхты ‘хсæн бавæрæм фæлмæн хъуымац (уафт)
2. 2 Цæф къахыл æнæхъæн дæргъмæ сывæрæм бинты бæттæн

Фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæфæн сины æмæ агъды стæджы ацъæлы цауы (рæстæджы) “тагъд медицинон æххуысы” æрбацыдмæ, уый хъуамæ:

1. 1 Æрхуыссын кæнæм æнæцæф фарсыл, сывæрæм цæф бынатыл уазал æрытауæн, раттæм ын рыстуромæн фæрæз (анальгетик)
2. 2 Æрхуыссын кæнæм чъылдымыл (фæсонтыл) уæрджыты бын бакæнæм æнгом тыхтæй æрытауæн кæнæ дзаума, раттæм ын рыстуромæн фæрæз (анальгетик)

Фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæфы астæуы магъзы æнæбазианæй бæрзæйы рагъыстæджы травмæйы сиптомтæ (нысæнттæ) ис:

1. 1 Цæфæн (рынчынæн) бæрзæйы æмæ чъылдымы бынат риссынц, кæцыйы рыст фыддæр кæны къухæй февналгæйæ
2. 2 Цæф (рынчын) не змæлын кæны уæллаг къабæзты (къухты) æмæ зынтæй улæфы

Кæд фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн цæфæн фæрыст (фæджиздард) йæ бæрзæй кæнæ астæу, кæнæ гуырысхойаг у сæ базианы тыххæй, нæй гæнæн:

1. 1 Æрмæст цæфы (рынчыны) хъæдгоммæ февналын
2. 2 Куыд цæфæн сæры æмæ бæрзæйы змæлын кæнын, афтæ уый лыгмæ февналын, стæджы пырхæнты сраст кæнын æмæ æцæгæлон буарадтæй расыгъдæг кæнын
3. 3 Æрмæст цæфæн (рынчынæн) стæджы пырхæнты сраст кæнын æмæ æцæгæлон буарадтæй расыгъдæг кæнын
4. 4 Æрмæст цæфæн (рынчынæн) сæры æмæ бæрзæйы змæлын кæнын

Цахæм хуызы бæттæнтæй пайда кæнынц фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн зиан баййафæгæн (рынчынæн) зæнг-фады æрхæгы базианы рæстæджы?

1. 1 Дзыккубыды хуызæн
2. 2 Асты хуызæн
3. 3 Уырæхсæны хуызæн

Фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн рынчынæн йæ фындзæй тугдзыды æруромынæн уый хъуамæ:

1. 1 Æрхуыссын кæнæм йæ фарсыл, фындзыл сæвæрæм уазал æмбæрзæн
2. 2 Æрбадын кæнæм æмбисбадгæ уавæры, йæ сæр риумæ æгуыбыр кæнæд æмæ йын афтæмæй фындзыл сæвæрæм уазал æмбæрзæн
3. 3 Æрбадын кæнæм æмбисбадгæ уавæры, йæ сæрыл ын фæстæмæ ахæцæм æмæ йын йæ фындзыл сæвæрæм уазал æмбæрзæн

Фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн рынчынæн йæ цæстыл зыны хъæдгом, уый хъуамæ:

1. 1 Æрбадын æй кæнæм æмбисбадгæ уавæры. Йæ сæрыл ын фæстæмæ ахæцæм æмæ йын цæф цæстыл æрывæрæм сыгъдæг æмбæрзæн
2. 2 Æрхуыссын кæнæм чъылдымыл æмæ йын йæ сæрыл размæ рахæцæм. Цæф цæстыл æрывæрæм сыгъдæг æмбæрзæн
3. 3 Æрхуыссын кæнæм йæ фарсыл æнæниз цæсты рдыгæй. Цæф цæстыл æрывæрæм сыгъдæг æмбæрзæн

Фæндагон-транспортон цауы (аварийы) фæстиуæгæн рынчыны улæфæн органты æнæзонгæ буарадæй расыгъдæг кæнынæн æнæмæнгæй хъуамæ:

1. 1 Рынчыны æрлæууын кæнæм зонгуытыл цæсгом бынмæ афтæмæй æмæ йын цалдæр хатты тымбылкъцхæй æрцæвæм фæсонтыл
2. 2 Цалдæр хатты къухы армытъæпæнæй æрцæвæм фæсонтыл, æппæрццаг фæстиуæгы рæстæджы æрлæууæм рынчыны фæстæ, бинаг фæрскы æмвæзадыл гуыбынмæ къухтæ кæрæдзимæ æрбатухæм (æрхæцæм), æмрæстæджы æрæнцайæм фæрсчытыл æмæ цæхгæр æрбалхъивæм тымбылкъухæй гуыбыны алфæмбылайы мидæг æмæ æдде æрдæмадмæ